Çin Uzay Ajansı, Ay’dan Alınan Örneklerde Unutulmaz Bir Keşif Yaptı
Çin Ulusal Uzay Ajansı’nın (CNSA) gerçekleştirdiği Chang’e-6 görevi sırasında, Ay’ın uzak tarafından getirilen örnekler incelendi ve daha önce hiç görülmemiş bir göktaşı türüne ait mikroskobik kalıntılar bulundu.
Ay’da Bulunan CI Kondrit Keşfi
Çin Bilimler Akademisi’nde görevli Jintuan Wang ve Zhiming Chen liderliğindeki bilim insanları, topladıkları 5 binden fazla toz zerresini analiz ederken “Ivuna tipi karbonlu kondrit” ya da kısa adıyla CI kondrit olarak bilinen bir meteorit türüne ait izlere rastladı. Bu keşif, Ay’da ilk defa doğrulanmış CI kondrit buluntusu olarak kayda geçti.
CI kondritler, uzayda su ve uçucu madde açısından zengin meteoritler olarak bilinir. Yüzde 20’si hidratlı minerallerden oluşan yapılarıyla dikkat çekerler. Bu taşlar oldukça kırılgandır ve Dünya atmosferine girdiklerinde kolaylıkla yanar veya parçalanır. Bu nedenle yerkürede bulunan meteoritlerin yalnızca %1’lik kısmı CI kondrit türündedir.
Ay’da bu tür bir meteoritin bozulmadan kalması beklenmezdi çünkü atmosfer olsa da olmasa da çarpma hızı genellikle taşı buharlaştıracak kadar yüksektir. Ancak Chang’e-6 tarafından toplanan örnekler, bu beklentiyi boşa çıkardı.
Yapılan Analizler ve Sonuçlar
Araştırmacılar, Apollo Havzası’ndan alınan örneklerde bulunan olivin mineralini inceledi. Yapılan ayrıntılı inceleme sonucunda, yedi küçük olivin parçasının Ay veya Dünya kaynaklı olmadığı ve kimyasal bileşimlerinin yalnızca CI kondritlerle örtüştüğü belirlendi.
Bu mikro parçalar, çarpmanın ardından eriyip hızla soğuyarak cam benzeri bir yapı oluşturmuştu. Ancak içerdikleri demir, manganez, nikel ve oksijen izotop oranları, bu parçaların kesinlikle CI kondritlerden geldiğini gösterdi.
Ay, Bir Kozmik Arşiv Gibi
Elde edilen bulgularla CI kondritlerin Ay’a çarpmış olabileceği ve milyarlarca yıl boyunca orada bozulmadan kalabildiği kanıtlandı. Araştırmacılara göre, Ay’daki meteorit koleksiyonunun %30’unu CI kondritler oluşturabilir.
Bu keşif, Güneş Sistemi’nin erken döneminde Dünya ve Ay’a su ve uçucu bileşenleri taşıyan göktaşlarının büyük olasılıkla CI kondritlerden kaynaklandığı fikrini güçlendiriyor.
Araştırma ekibi, gelecekteki Ay örnek toplama görevlerinin bu olasılığı daha fazla inceleyeceğini ve “CI kondritlerin Dünya’da nadir bulunmasına rağmen Ay’da korunmuş olması, iç Güneş Sistemi’ndeki göktaşlarının dağılımını yeniden değerlendirmek için büyük bir fırsat sunuyor” dedi.
